Badanie krwi a leki. Leki mogą wpływać na stężenie glukozy we krwi, mogą zmieniać jej metabolizm oraz wydalanie. Kwas askorbinowy, insulina, doustne środki przeciwcukrzycowe, paracetamol i propranolol mogą fałszywie zaniżać stężenie glukozy we krwi, a kwas acetylosalicylowy, może zwiększać jej stężenie. Niektóre badania wskazują także na możliwość rozwoju innych objawów typowych dla uczulenia lub zaburzeń pracy poszczególnych narządów, jednak na ten moment nie ma dokładnych danych, które pozwalałyby na precyzyjne określenie dawek suplementów oraz objawów związanych z toksycznością witaminy B12. Hiperwitaminoza witaminy C Jak należy się przygotować do badania na niedobory witamin lub minerałów? W dniu przeprowadzania testów należy się dobrze nawodnić ( 1,5 – 2 litry wody). Nie należy pić kawy, alkoholu, palić tytoniu. W miarę możliwości prosimy o nałożenie ubrań wykonanych z materiałów naturalnych.. Czy są jakieś przeciwwskazania? Badanie można wykonać prywatnie, ale problemem jest jego cena, wahająca się w przedziale 50-250 zł. "Umożliwienie bezpłatnego wykonywania badania stężenia poziomu witaminy D-25-OH pozwoliłoby na diagnostykę wielu chorób, niekoniecznie związanych z metabolizmem kostnym, oraz profilaktykę chorób przewlekłych." - podsumowała Anita Jakie minerały warto monitorować? • selen – znany z działania antyoksydacyjnego, chroni organizm przed szkodliwym działaniem wolnych rodników. Witaminy i składniki mineralne są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Zarówno zbyt wysoki, jak i za niski ich poziom może powodować wiele dolegliwości. Polega ono na pobraniu niewielkiej ilości krwi z żyły łokciowej. W badaniu oznacza się postać nieaktywną biologicznie, czyli D 25-OH, ponieważ wg badań u osób z niedoborami witaminy D, poziom kalcytriolu może wyjść w badaniu krwi w normie. Badanie krwi na poziom witaminy D można obecnie wykonać w niemal każdym laboratorium. Zatrucie witaminą A. Materiał do badania: surowica. Przygotowanie do badania: na czczo (co najmniej 8 godzin). Przebieg badania: jednorazowe pobranie krwi z żyły łokciowej. Czas oczekiwania na wynik: 1 dzień. Norma: 1,05-2,27 µmol/l (300-650 ng/ml). Uwagi: wskazania do doustnego podawania witaminy A istnieją jedynie w przypadku Wskazaniem do oznaczeń fosforu nieorganicznego (fosforanów) w surowicy są: choroby kości, dializoterapia i intensywna opieka medyczna, przewlekła niewydolność nerek, kamica nerkowa, stany po operacji tarczycy, choroby przytarczyc, choroba alkoholowa, podejrzenie niedoboru witaminy D, objawy osłabienia mięśni i ból kości. Mogą również występować zmiany skórne jak nieznaczne zażółcenie skóry. Jeżeli powyższe objawy nie występują trudno zdiagnozować niedobór witaminy B12. Jeżeli poziom erytrocytów i hemoglobiny jest w normie nie występuje niedokrwistość z niedoboru witaminy B12. Można robić dodatkowe badania, jednak nie widzę wskazań do Szybki test przeznaczony do oznaczania zawartości witaminy D w próbce krwi pobranej z opuszki palca. Badanie poziomu witaminy D (test półilościowy) pozwala określić jej stężenie we krwi w nanogramach na litr. Wynik uzyskujemy w ciągu 10 minut w 4 zakresach: niedobór: poniżej 10 ng/ml. poziom obniżony: 10-30 ng/ml. IoOqWnm. Spis treści1 Badanie Badanie witamin – charakterystyka podstawowych Witamina A (retinol) Witamina B 1 (tiamina) Witamina B 2 (ryboflawina) Witamina B 3 (niacyna, witamina PP) Witamina B 5 (kwas pantotenowy) Witamina B 12 (kobalamina) Witamina D Witamina E – Witamina K 1 Badanie witamin Badanie witamin, czyli oznaczenie poziomu ich stężenia w organizmie. Witaminy to grupa związków pełniących różnorodne role w organizmie, niezbędna do jego prawidłowego funkcjonowania. Źródłem witamin jest z pewnością przyjmowane przez nas pożywienie, a poszczególne pokarmy różnią się zawartością tych składników odżywczych, stąd warto zwrócić uwagę na produkty będące szczególnie bogatym źródłem witamin. Znaczącą rolę w pozyskiwaniu witamin odgrywa na pewno także flora bakteryjna jelit. Awitaminoza schorzenie spowodowane brakiem jednej lub więcej witamin w organizmie, związane głównie z niedoborem witamin w diecie (nierzadko u alkoholików), zespołami złego wchłaniania czy ciężkimi chorobami wątroby. Hipowitaminoza pojęcie oznaczające niedobór witamin w organizmie. Hipowitaminoza pierwotna – jako następstwo niewłaściwej diety Hipowitaminoza wtórna – jako następstwo zaburzeń wchłaniania witamin, zwiększonego zapotrzebowania na te składniki w przebiegu niektórych chorób, wystąpić może także w przebiegu ciąży Hiperwitaminoza pojęcie oznaczające nadmiar witamin w organizmie. Znaczenie kliniczne ma głównie nadmierna podaż witamin A i E. Sprzyja jej powszechny dostęp do suplementów witaminowych. Zaburzenia ilości witamin w naszym organizmie z całą pewnością mogą mieć różnorodne przyczyny i towarzyszyć wielu schorzeniom, stąd też ich oznaczenie jest często badaniem pomocnym w procesie diagnostycznym. Badanie witamin – charakterystyka podstawowych witamin Poniżej znajdują się krótkie charakterystyki podstawowych witamin, obejmujące ich przykładową rolę, skutki niedoboru i nadmiaru oraz źródła w pożywieniu: Witamina A (retinol) Rola: z pewnością działanie przeciwzapalne, antyoksydacyjne, udział w procesie prawidłowego widzenia, utrzymywanie odpowiedniego stanu skóry, wzmocnienie układu immunologicznego Wskazania do oznaczania (badanie witaminy A): zespoły złego wchłaniania, ślepota zmierzchowa, pozajelitowe leczenie substytucyjne Niedobór: niedowidzenie o zmierzchu, suchość spojówek, łamliwość włosów i paznokci, łuszczenie się skóry, spowolnienie wzrostu u dzieci Nadmiar: drażliwość, suchość i świąd skóry, zaburzenia żołądkowo –jelitowe, powiększenie wątroby i śledziony Źródło: wątroba, jaja, masło, mleko, tran Witamina B 1 (tiamina) Rola: prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego, wspomaganie pracy układu sercowo –naczyniowego, metabolizm aminokwasów i węglowodanów Wskazania do oznaczania (badanie witaminy B1) przede wszystkim zaburzenia neurologiczne Niedobór: brak apetytu, zaburzenia czynności układu nerwowego, drażliwość, trudności z koncentracją Nadmiar: na pewno osłabienie, poty, drżenie mięśni, zaburzenia akcji serca Źródło: produkty zbożowe, drożdże, jarzyny strąkowe,mięso Witamina B 2 (ryboflawina) Rola: prawidłowe funkcjonowanie błon śluzowych, narządu wzroku, tworzenie związków wysokoenergetycznych, prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego oraz układu odpornościowego Niedobór: zajady w kącikach ust, zapalenie skóry, zapalenie języka, zapalenie spojówek, wypadanie włosów Nadmiar: nudności, wymioty Źródło: wątroba, ryby, mleko, ziarna zbóż, marchew, szpinak Witamina B 3 (niacyna, witamina PP) Rola: udział w tworzeniu krwinek czerwonych, regulacja poziomu cholesterolu, rozszerzenie naczyń krwionośnych Niedobór: prowadzić może do rozwoju pelagry – osłabienie, biegunka, szorstka skóra, zapalenie skóry, otępienie Nadmiar: na pewno dolegliwości skórne, zaburzenia rytmu serca, uszkodzeni wątroby Źródło: ryby, mięso Witamina B 5 (kwas pantotenowy) Rola: uczestniczy w wielu przemianach metabolicznych, w syntezie hormonów, tworzeniu przeciwciał, regeneracji komórek skóry i błon śluzowych Niedobór: drażliwość, zmęczenie, osłabienie, bóle i sztywność stawów, pękanie skóry w kącikach ust, zaburzenia ze strony układu trawiennego, zmiany skórne Nadmiar: może wywołać biegunki Źródło: wątroba, ryby, otręby pszenne Witamina B 6 (pirydoksyna) Rola: przemiany białek, węglowodanów i lipidów, uczestniczy w syntezie serotoniny i adrenaliny wpływając tym samym na funkcjonowanie układu nerwowego, wywiera wpływ na ciśnienie krwi oraz pracę serca Niedobór: z pewnością nadpobudliwość nerwowa, zmiany skórne, bezsenność, niedokrwistość, drętwienie rąk i stóp Nadmiar: zaburzenia neurologiczne Źródło: ziemniaki, mięso, wzbogacone płatki zbożowe Witamina B 12 (kobalamina) Rola: wraz z kwasem foliowym odgrywa znaczącą rolę w tworzeniu krwinek czerwonych, uczestniczy w syntezie kwasów nukleinowych, wspomaga prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego i przewodu pokarmowego Wskazania do oznaczania (badanie witaminy B12): niedokrwistość megaloblastyczna, zespoły złego wchłaniania, powrózkowe zwyrodnienie rdzenia Niedobór: zmęczenie, osłabienie, niedokrwistość , zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego oraz układu nerwowego Nadmiar: długotrwałe stosowanie bardzo dużych dawek może wywołać objawy uczuleniowe Źródło: mięso, ryby, mleko, jaja Witamina D 3 Rola: witamina D uczestniczy w regulowaniu gospodarki wapniowo – fosforanowej i w procesie mineralizacji kości, ponadto wspomaga prawidłowe funkcjonowanie układu mięśniowego, nerwowego, wzmacnia także system immunologiczny. Niedobór witaminy D może być przyczyną krzywicy u dzieci i osteomalacji u osób dorosłych. Wskazania do oznaczania D3 (badanie witaminy D3): podejrzenie zaburzeń przemiany witaminy D, diagnostyka różnicowa hiperkalcemii niejasnego pochodzenia Wartości obniżone mogą towarzyszyć następującym stanom: ciężki niedobór witaminy D, zespół nerczycowy, niewydolność nerek, krzywica, niedoczynność przytarczyc, nadczynność tarczycy i inne. Wartości podwyższone mogą towarzyszyć następującym stanom: niewielki niedobór witaminy D (kompensacja), egzogenna podaż substratu – po rozpoczęciu leczenia niedoboru tej witaminy, pierwotna nadczynność przytarczyc, niedoczynność tarczycy i inne. Źródło: W przeważającym stopniu witamina D3 powstaje w skórze pod wpływem promieniowania UV. W niewielkim odsetku dostarczana jest wraz z pożywieniem (ryby, mleko, żółtka jaj) Witamina E – tokoferol Rola: silny antyoksydant, chroniący przed działaniem wolnych rodników, hamuje przedwczesny rozpad krwinek czerwonych, przeciwdziała tworzeniu się blaszki miażdżycowej Niedobór: zaburzenia płodności (zwłaszcza u mężczyzn), niedokrwistość , osłabienie mięśni, zwiększone ryzyko chorób sercowo-naczyniowych Nadmiar: bóle głowy, osłabienie mięśni, zaburzenia widzenia Źródło: oleje roślinne, produkty zbożowe, orzechy, ryby Witamina H (biotyna) Rola: wpływa na prawidłowy stan skóry i włosów, uczestniczy w metabolizmie tłuszczów i węglowodanów, stabilizuje poziom glukozy we krwi, wpływa na funkcjonowanie układu nerwowego Niedobór: łuszczycowe zmiany skórne, wypadanie włosów bóle mięśniowe, osłabienie, podwyższony poziom cholesterolu Nadmiar: nie stwierdzono Źródło: wątróbka, mąka sojowa, żółtka jaj, orzechy, grzyby Witamina K 1 Rola: witamina ta na pewno niezbędna jest w tworzeniu czynników krzepliwości krwi, zapobiega krwawieniom wewnętrznym i krwotokom, wykazuje działanie przeciwbólowe, przeciwzapalne, hamuje rozwój niektórych nowotworów Niedobór: słaba krzepliwość krwi, problemy z gojeniem się ran, zwiększona podatność na krwotoki, trudności w mineralizacji kości Nadmiar: z pewnością uczucie gorąca, poty, niedokrwistość Źródło: wytwarzana przez florę jelitową oraz zawarta w produktach takich jak rośliny zielone, olej sojowy, awokado Uwaga: powyższe charakterystyki mają jedynie charakter przeglądowy, mający na celu zwrócenie uwagi na szeroką rolę jaką pełnią w organizmie człowieka witaminy. Nie należy na ich podstawie, bez konsultacji z lekarzem, podejmować decyzji o rozpoczęciu bądź zaprzestaniu suplementacji witaminami. Zapraszamy do subskrypcji naszego kanału na -> SUBSKRYBUJ Chcesz zapytać o cenę badania? Zapraszamy na stronę CENY BADAŃ, gdzie proponujemy kilka możliwości kontaktu z nami. Aby wykonać badanie witamin zapraszamy do najbliższego punktu pobrań Śląskich Laboratoriów Analitycznych. Jednym ze związków chemicznych o dużym znaczeniu dla prawidłowego funkcjonowania organizmu człowieka jest witamina D3. Na co pomaga, gdy dzienne zapotrzebowanie na nią jest zaspokojone? Witamina D3 – charakterystyka Witaminy są substancjami, które biorą udział w wielu procesach na poziomie komórkowym. Najczęściej odpowiadają za prawidłowy przebieg reakcji chemicznych zachodzących w organizmie. Działają ochronnie i regulują gospodarkę substancjami odżywczymi. Jedną z najważniejszych jest witamina D. Na co pomaga? Odpowiedź na to proste pytanie okazuje się dość złożona, ale jedno jest pewne – niedobory należy uzupełniać, ponieważ niosą za sobą poważne konsekwencje zdrowotne. Witamina D3 jest znana również pod nazwą cholekalcyferol. Występuje naturalnie w organizmach zwierzęcych. Do tej samej grupy należy witamina D2, która jest roślinnym odpowiednikiem D3. Obie należą do grupy witamin nierozpuszczalnych w wodzie, dlatego suplementy mają postać kapsułek wypełnionych tłuszczem. Witamina D3 jest odporna na działanie wysokich temperatur, może być również długo przechowywana, bez ryzyka utraty właściwości. Jest to substancja o bardzo szerokim działaniu, pełniąca funkcję prohormonu. Co to oznacza? Otóż witamina D3 wytwarzana jest w sposób naturalny przez ludzki organizm. Powstaje w reakcji cholesterolu ze światłem słonecznym. Dlatego w naszym klimacie zaleca się jej suplementację szczególnie w okresie jesienno-zimowym. Jak witamina D3 „pracuje” w poszczególnych układach naszego organizmu? Zacznijmy od najważniejszego działania tej witaminy, czyli jej wpływu na układ kostny. Jest ona niezbędna do prawidłowego wzrostu kości i zębów, dlatego zaleca się jej suplementację kobietom ciężarnym, następnie podaje się ją noworodkom i niemowlętom. Witamina D3 odpowiada za wchłanianie wapnia i fosforu przez komórki, jej niedobory powodują zatem problemy z układem kostnym i zębami. U dzieci mogą odpowiadać za zahamowanie wzrostu i większą podatność na występowanie próchnicy, natomiast u dorosłych – za osteoporozę. Z drugiej strony osoby, które już cierpią na tę chorobę i zażywają witaminę D3, odczuwają mniejsze dolegliwości niż chorzy nieleczeni w ten sposób. Dlaczego mówi się, że D3 to witamina na odporność? Otóż działa ona immunomodelująco (wzmacnia odporność) i przeciwbakteryjnie. Badania wykazały, że ma również działanie antynowotworowe. Wiemy, że jest to druga po witaminie C substancja, która zmniejsza ryzyko zachorowania na infekcje powodowane przez koronawirusy. Sezon grypowy w naszym klimacie nakłada się z okresem niskiego nasłonecznienia, dlatego warto w tym czasie sprawdzać poziom witaminy D3, stosować dietę bogatą w ten składnik lub suplementować go w razie stwierdzonych niedoborów. Witamina D3 podawana jest w stanach przewlekłej niewydolności serca. Jej prawidłowy poziom pozwala regulować występujące wówczas stany zapalne w układzie sercowo-naczyniowym. Jak działa witamina D3 w układzie nerwowym? Jest to substancja odpowiedzialna za jakość snu, a jak wiesz, nocny wypoczynek jest bardzo istotny dla ogólnego stanu zdrowia. Czy witamina D3 pomaga w odchudzaniu? Przyjmowanie witaminy D3 nie spowoduje utraty wagi. Nie jest to witamina na odchudzanie, choć badania wykazały, że osoby otyłe mają poważne jej niedobory. Stąd skojarzenie, że witamina D pomaga w odchudzaniu. Dietetycy nie proszą o wyniki badań poziomu witaminy D3 dlatego, że jej suplementacja sprzyja odchudzaniu. Chodzi raczej o fakt, że jest to witamina niezbędna do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Nie ma potwierdzonych badań, które wyjaśniałyby zależność pomiędzy nadwagą a niedoborem witaminy D3. Wiemy jednak, że jej niedobory bezpośrednio wpływają na poziom hormonów, takich jak: leptyna, serotonina i testosteron. Gdy ich poziom nie jest prawidłowy, dochodzi do zaburzeń metabolicznych. W konsekwencji masa ciała rośnie i trudno jest pozbyć się nadprogramowych kilogramów. Świadoma suplementacja witaminy D3 Nawet zbilansowana dieta nie wystarczy, by pokryć dzienne zapotrzebowanie na witaminę D3. W przypadku spożywania produktów bogatych w ten związek chemiczny możemy dostarczyć zaledwie 20% tego, czego potrzebujemy. W sezonie wiosenno-letnim sytuację znacząco poprawia przebywanie na świeżym powietrzu. Jeśli jest duże nasłonecznienie, to synteza skórna witaminy D3 przebiega w sposób wydajny i pozwala utrzymać jej zadowalający poziom w organizmie. Inaczej sytuacja ma się w miesiącach jesienno-zimowych. W tym okresie zaleca się suplementację. Warto zwrócić uwagę na fakt, że przyjmowanie zbyt dużych dawek witaminy D3 może powodować działania niepożądane. Jest to witamina nierozpuszczalna w wodzie, więc jej nadmiar kumuluje się w organizmie. Czym grozi przedawkowanie witaminy D3? Hiperwitaminoza objawia się biegunkami, nudnościami i wymiotami. Poza tym osoba przyjmująca nadmiarowe dawki witaminy D3 jest nerwowa, ale cierpi również na spadek energii. Najniebezpieczniejszą konsekwencją przedawkowania jest hiperkalcemia, czyli odkładanie się wapnia w tkankach. Dzienna dawka witaminy D3 różni się w zależności od wieku pacjenta i potrzeb jego organizmu. Dlatego należy najpierw wykonać badanie, którego celem jest oznaczenie poziomu witaminy, a następnie skonsultować się z lekarzem, by ustalił prawidłową dawkę dzienną. Przy znacznych niedoborach na początku leczenia podaje się duże dawki, które po ustabilizowaniu poziomu witaminy D3 zmniejsza się zależnie od płci i wieku pacjenta. Autor: Magdalena Głowala-Habel Bibliografia A. Karmańska, Wielokierunkowe działanie witaminy D3, Wydawnictwo Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, Łódź 2021. A. Wiśniewska, A. Szypowska, The role of vitamin D in selected autoimmune diseases, „Roczniki Państwowego Zakładu Higieny” nr 72/2, 2021.